Ngành trí tuệ nhân tạo ở Việt Nam học gì làm gì và học ở đâu?

Ngành trí tuệ nhân tạo ở Việt Nam đang mở ra nhiều cơ hội việc làm với thu nhập cao. Từ kiến thức nền tảng đến chuyên ngành, AI không chỉ là xu hướng mà còn là lựa chọn nghề nghiệp bền vững. Sau đây, Phần mềm Next One sẽ cùng bạn khám phá AI học gì, làm gì và học ở đâu để bạn có định hướng rõ ràng.

1. Tiềm năng phát triển của ngành trí tuệ nhân tạo ở Việt Nam

Việt Nam đang có những bước tiến rõ rệt trong khả năng tiếp cận và ứng dụng trí tuệ nhân tạo. Theo Forbes (2023), chỉ số sẵn sàng AI của Việt Nam đạt 51,82/100, tăng 14 bậc so với năm trước và vượt mức trung bình toàn cầu 47,72. Đây là tín hiệu tích cực cho thấy nền kinh tế và nguồn nhân lực Việt Nam đang bắt kịp xu hướng AI toàn cầu, tiếp cận những trí tuệ nhân tạo mạnh nhất hiện nay để áp dụng vào sản xuất, kinh doanh và đời sống.

Sự tăng trưởng này được thúc đẩy bởi nhiều doanh nghiệp và viện nghiên cứu lớn như FPT AI, VinAI Research, Viettel AI, Vingroup AI Institute, với các khoản đầu tư vào hạ tầng, phòng lab và hợp tác quốc tế để nâng cao đào tạo. Các tập đoàn công nghệ toàn cầu như Google, Amazon, Microsoft cũng triển khai dự án AI tại Việt Nam, mở rộng cơ hội hợp tác và việc làm.

Nhu cầu nhân lực AI đang tăng nhanh ở nhiều lĩnh vực:

• Y tế: phát triển hệ thống chẩn đoán, phân tích hình ảnh y khoa.
• Tài chính – Ngân hàng: dự báo rủi ro, phát hiện gian lận.
• Thương mại điện tử: tối ưu trải nghiệm khách hàng, đề xuất sản phẩm.
• Sản xuất – Công nghiệp: tự động hóa dây chuyền, bảo trì dự đoán.

Về thu nhập, các vị trí AI Engineer, Machine Learning Engineer, Data Scientist có mức lương từ 20 – 50 triệu đồng/tháng tùy kinh nghiệm, cao hơn ở các công ty nước ngoài. Với nhu cầu lớn và tốc độ ứng dụng AI nhanh, đây là ngành nghề giàu tiềm năng, mang lại cơ hội thăng tiến và phát triển lâu dài.

AI tại Việt Nam tăng trưởng mạnh, mở rộng ứng dụng trong nhiều lĩnh vực kinh tế – xã hội

2. Ngành trí tuệ nhân tạo ở Việt Nam học gì?

Học trí tuệ nhân tạo (AI) là quá trình rèn luyện toàn diện, từ kiến thức nền tảng đến chuyên môn sâu và kỹ năng ứng dụng. Chương trình được xây dựng giúp sinh viên hiểu nguyên lý công nghệ và triển khai các giải pháp AI vào thực tiễn.

Về kiến thức nền tảng, người học cần nắm:

• Toán học ứng dụng: Đặc biệt là xác suất, thống kê, đại số tuyến tính và tối ưu hóa, phục vụ việc xây dựng và phân tích mô hình.
• Khoa học máy tính: Hiểu cấu trúc dữ liệu, hệ điều hành và nguyên lý tính toán.
• Ngôn ngữ lập trình: Python, Java, C++… để hiện thực hóa thuật toán và phát triển ứng dụng.
• Cơ sở dữ liệu (CSDL): Quản lý, truy xuất và xử lý dữ liệu lớn.
• Thuật toán: Thiết kế và tối ưu giải pháp xử lý dữ liệu, cải thiện hiệu suất hệ thống AI.

Ở giai đoạn chuyên sâu, AI mở ra nhiều hướng học tập: 

• Machine Learning tập trung dự đoán và phân loại dữ liệu.
• Deep Learning khai thác sức mạnh mạng nơ-ron
• NLP phục vụ chatbot, dịch máy, phân tích cảm xúc
• Computer Vision dùng cho nhận dạng khuôn mặt, giám sát giao thông
•  Robot học cho các ứng dụng tự động hóa.

Ngoài chuyên môn, sinh viên được khuyến khích thực hành qua dự án thực tế, từ phân tích dữ liệu y tế, tối ưu quy trình sản xuất, đến xây dựng hệ thống đề xuất sản phẩm. Khả năng nghiên cứu độc lập, làm việc nhóm và sử dụng ngoại ngữ để tiếp cận kho tài liệu quốc tế là yếu tố giúp sinh viên nổi bật khi bước vào thị trường việc làm AI.

Học AI bao gồm nền tảng toán, lập trình, dữ liệu và chuyên sâu như Machine Learning, NLP

3. Học trí tuệ nhân tạo ra làm gì?

Sau khi tốt nghiệp ngành trí tuệ nhân tạo (AI), bạn có thể lựa chọn nhiều hướng nghề nghiệp đa dạng, phù hợp với sở thích và thế mạnh cá nhân. Những vị trí như:

• AI Engineer: Thiết kế, xây dựng và vận hành hệ thống AI phục vụ sản xuất, kinh doanh.
• Machine Learning Engineer: Phát triển các mô hình học máy để phân tích, dự đoán và tối ưu quy trình.
• AI Researcher: Nghiên cứu giải pháp và thuật toán mới, đóng góp vào các dự án công nghệ tiên tiến.
• Big Data Engineer: Quản lý và xử lý khối lượng dữ liệu khổng lồ, đảm bảo hệ thống dữ liệu hoạt động ổn định.
• NLP Developer: Xây dựng ứng dụng xử lý ngôn ngữ như chatbot, trợ lý ảo, hệ thống dịch tự động.
• Data Analyst: Phân tích dữ liệu, cung cấp thông tin hỗ trợ chiến lược và ra quyết định.

Điểm mạnh của lĩnh vực này là phạm vi ứng dụng rất rộng, trải dài từ y tế, tài chính, thương mại điện tử, sản xuất cho tới giáo dục và dịch vụ công. Ngoài ra, tốc độ phát triển nhanh của công nghệ giúp các chuyên gia AI có cơ hội tiếp cận những dự án mới, tham gia vào môi trường làm việc quốc tế và không ngừng nâng cao giá trị bản thân.

Cử nhân AI có thể trở thành kỹ sư, nhà nghiên cứu, chuyên gia dữ liệu hoặc lập trình viên NLP

4. Học ngành AI ở đâu tại Việt Nam

Hiện nay, nhiều trường đại học tại Việt Nam đã mở chuyên ngành trí tuệ nhân tạo với chương trình đào tạo bài bản, bám sát xu hướng quốc tế. Một số trường tiêu biểu gồm:

• Đại học Bách khoa Hà Nội: Đào tạo ngành Khoa học dữ liệu và Trí tuệ nhân tạo, chú trọng kỹ thuật và nghiên cứu, điểm chuẩn 2024 khoảng 28,22.
• Đại học Công nghệ – ĐHQG Hà Nội: Ngành AI kết hợp khoa học máy tính và kỹ thuật, điểm chuẩn 27,12.
• Đại học Khoa học Tự nhiên – ĐHQG TP.HCM: Đào tạo AI chuyên sâu với phòng lab hiện đại, điểm chuẩn 27,70.
• Đại học Công nghệ Thông tin – ĐHQG TP.HCM (UIT): Chú trọng AI ứng dụng và liên ngành, điểm chuẩn 28,30.
• Đại học Kinh tế – Luật TP.HCM (UEL): Ngành Kinh doanh số & AI, kết hợp kiến thức kinh tế – công nghệ, điểm chuẩn 26,40.
• Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông (PTIT): Mới thành lập Khoa Trí tuệ nhân tạo, định hướng đào tạo chuẩn quốc tế, có học kỳ thực tập tại doanh nghiệp AI hàng đầu.

Hầu hết các trường đều kết hợp giảng dạy lý thuyết với dự án thực tế, hợp tác doanh nghiệp, tạo điều kiện để sinh viên thực tập tại các công ty công nghệ lớn như FPT, Viettel, VinAI hoặc đối tác quốc tế. Điều này giúp sinh viên vừa nắm vững kiến thức, vừa có kinh nghiệm thực tế trước khi tốt nghiệp.

Nhiều trường đại học lớn đào tạo AI với chương trình hiện đại, gắn kết doanh nghiệp và thực tiễn

5. Kết luận

Ngành trí tuệ nhân tạo ở Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mạnh mẽ, mở ra cơ hội việc làm rộng khắp và tiềm năng thăng tiến cao. Với nền tảng kiến thức vững chắc, kỹ năng ứng dụng tốt và lựa chọn môi trường đào tạo phù hợp, bạn hoàn toàn có thể trở thành một phần của lực lượng nhân sự ngành AI chất lượng cao, đóng góp vào quá trình chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo của đất nước. Đây chính là thời điểm lý tưởng để bắt đầu hành trình chinh phục AI.