Bản hướng dẫn Claude 101 trên Substack gom 17 mẹo dùng Claude ở mức người dùng thành thạo, mở đầu bằng việc bật bộ nhớ, thiết lập mà nghiên cứu của Anthropic cho thấy giúp điểm của Opus 5.5 tăng khoảng 28%.
Bài viết “Claude 101.” do Ruben Hassid đăng trên bản tin cá nhân tại Substack đầu tháng 11. Tác giả cho biết dành khoảng 4 giờ mỗi ngày làm việc với Claude, trợ lý AI của Anthropic, và viết bản hướng dẫn vì nhiều người dùng mới không biết bắt đầu từ đâu. Theo ông, khóa học chính thức của hãng đã cũ và quá dài để người bận rộn theo hết.
Hassid dẫn số liệu cho rằng Claude có khoảng 157 triệu người dùng mỗi tháng, tức chưa tới 2% dân số thế giới 8,3 tỷ người, thấp hơn nhiều so với ChatGPT hay Gemini. Theo tác giả, người dùng hiện tại đang “đi sớm” nhưng phần lớn chưa khai thác hết công cụ. 17 mẹo dưới đây được sắp theo thứ tự ông đánh giá là gây bất ngờ nhất trước.
Bộ nhớ và độ sạch của cuộc trò chuyện
Bật bộ nhớ đi kèm với việc định kỳ rà soát những thông tin cần giữ.
1. Luôn bật bộ nhớ
Mẹo đầu tiên trong Claude 101 không phải câu lệnh mà là một thiết lập. Hassid dẫn nghiên cứu “The components of agent memory” Anthropic công bố ngày 6/11, trong đó hãng cho các mô hình làm cùng một bài kiểm tra dài, có và không có bộ nhớ, chấm theo thang điểm tối đa 1.
Cụ thể, Claude Opus 5.5 đạt 0,655 điểm khi không có bộ nhớ và 0,838 điểm khi có, tức tăng khoảng 28%. Theo bản tóm tắt nghiên cứu, mọi mô hình được thử đều cải thiện khi có bộ nhớ, như Sonnet 5.5 tăng từ 0,644 lên 0,833. Từ kết quả này, tác giả khuyên giữ tính năng Memory của Claude ở trạng thái bật.
2. Giữ bộ nhớ gọn
Cũng trong nghiên cứu trên, Anthropic cho Claude chơi Pokémon và được phép tự ghi chép. Theo mô tả của Hassid, Sonnet 3.7 tạo 413 tệp ghi nhớ trong 225 thư mục nhưng chỉ giành một huy hiệu, còn Fable 5 giữ khoảng 10 tệp và giành bốn huy hiệu. Opus 5.5 chỉ dùng một thư mục ghi chú nhỏ và phá đảo trò chơi.
Anthropic viết rằng lớp trên cùng của hệ thống bộ nhớ, phần luôn được nạp vào mọi phiên, cần giữ tương đối nhỏ, vì một ghi chú sai ở đây sẽ lan sang mọi cuộc trò chuyện. Hassid gọi hiện tượng bộ nhớ phình to là “context bloat” và đề xuất định kỳ dọn dẹp.
Cách ông làm là yêu cầu Claude rà lại toàn bộ dữ kiện đã ghi nhớ và lập biểu mẫu câu hỏi để người dùng trả lời. Sau lượt đầu, bộ nhớ của tác giả giảm từ 105 dữ kiện xuống 26. Ở lượt hai, ông yêu cầu Claude dùng công cụ hỏi đáp AskUserQuestion để đi qua từng dữ kiện còn lại, đề xuất giữ, bỏ hay sửa và tự đoán cách sửa. Theo tác giả, bộ nhớ nhẹ hơn cho kết quả tốt hơn và chừa chỗ cho thông tin mới.
3. Sửa câu lệnh thay vì cãi nhau với AI
Hassid lưu ý Claude đọc lại toàn bộ cuộc trò chuyện trước mỗi câu trả lời. Một câu trả lời sai vì thế không biến mất mà bị đọc lại ở mọi lượt sau, kể cả những lời phản bác kiểu “không, sai rồi” của người dùng.
Thay vì tranh luận, tác giả đề nghị quay lại câu lệnh (prompt) ngay trước câu trả lời hỏng, bấm sửa và gửi lại. Khi đó nhánh hội thoại lỗi bị loại khỏi ngữ cảnh mô hình phải đọc.
4. Tắt chế độ tự hạ mô hình
Theo bài viết, khi một tin nhắn bị hệ thống gắn cờ, Claude có thể chuyển cuộc trò chuyện sang một mô hình cũ hơn, mà theo Hassid đồng nghĩa với kém thông minh hơn. Ông khuyên người dùng tìm và tắt tùy chọn này trong phần cài đặt.
5. Xóa trắng ô hướng dẫn cá nhân
Mẹo này đi ngược thói quen của nhiều người dùng lâu năm. Hassid đề nghị xóa các tệp “giới thiệu về tôi”, “cách tôi viết” và danh sách chỉ dẫn dài trong phần cài đặt. Theo ông, chúng ép Claude trả lời theo một khuôn cố định nên kết quả lặp đi lặp lại.
Thay vào đó, mỗi câu lệnh chỉ nên nêu một mục tiêu rõ ràng và để Claude tự tìm phần còn lại từ bộ nhớ, các cuộc trò chuyện cũ và ứng dụng đã kết nối.
Dự án, tài liệu và kỹ năng
Tập hợp tài liệu dùng lại trong từng Project để dễ quản lý công việc theo khách hàng.
6. Mỗi khách hàng một Project
Câu hỏi tác giả nhận nhiều nhất là cách tách dữ liệu giữa các khách hàng. Lời khuyên của ông là tạo một Project, không gian làm việc riêng trong Claude, cho mỗi khách hàng, rồi tắt tùy chọn “Use account memory” trong Project đó. Nhờ vậy, những gì Claude ghi nhớ về khách hàng A không xuất hiện trong Project của khách hàng B.
Các tài liệu dùng lại nhiều lần như hợp đồng, bộ nhận diện thương hiệu hay báo cáo nên đặt sẵn trong Project. Với ý tưởng hoàn toàn mới, Hassid khuyên mở một cuộc trò chuyện trống để mô hình không bị dẫn dắt bởi ngữ cảnh cũ. Với doanh nghiệp đang cân nhắc triển khai Claude AI cho nhiều phòng ban, cách tổ chức này cũng giúp tách dữ liệu giữa các nhóm.
7. Claude trong Google Docs, Sheets và Slides
Theo bài viết, Claude hiện có thể làm việc ngay bên trong Google Docs, Sheets và Slides. Người dùng không phải sao chép nội dung qua lại giữa trình duyệt và cửa sổ trò chuyện mà gọi Claude ngay trong tài liệu đang soạn.
8. Đường link GitHub đóng vai kỹ năng
GitHub là nền tảng lưu trữ mã nguồn, nơi mỗi dự án được tổ chức thành một kho (repository). Hassid cho biết khi dán đường link một kho GitHub vào câu lệnh, Claude sẽ đọc nội dung kho và làm theo hướng dẫn trong đó, tương tự một kỹ năng (skill) được cài sẵn.
Tác giả dùng các kho do ông tự viết để Claude chỉnh lại thiết kế báo cáo hay làm lại giao diện website theo gu thẩm mỹ của mình. Ông cũng giới thiệu kho kỹ năng mã nguồn mở của nhà phát triển Emil Kowalski. Theo Hassid, đây là hướng đi đòi hỏi tìm tòi, phần lớn người dùng sẽ bỏ qua nhưng ai theo đuổi sẽ thấy lợi ích.
9. Tự dựng bảng điều khiển
Việc dựng bảng điều khiển (dashboard) số liệu trước đây thường giao cho chuyên viên phân tích. Theo tác giả, người dùng giờ chỉ cần dán số liệu hoặc tải tệp CSV lên rồi yêu cầu Claude tạo dashboard.
Cách đặt câu lệnh
Nêu rõ đầu ra và tiêu chí hoàn thành giúp Claude hiểu yêu cầu cụ thể hơn.
10. Yêu cầu dải ý tưởng
Hassid nhận xét khi hỏi ý tưởng, người dùng thường nhận về năm gợi ý giống hệt người khác. Lý do nằm ở cách mô hình ngôn ngữ lớn vận hành: GPT, viết tắt của Generative Pre-trained Transformer, về bản chất đưa ra câu trả lời có xác suất cao nhất.
Vì thế, ông đề nghị yêu cầu Claude trải ý tưởng từ phổ biến đến ít khả năng xảy ra, buộc mô hình đưa cả những phương án nằm ngoài lối mòn.
11. Không bấm nút thích hay không thích
Dưới mỗi câu trả lời của Claude có biểu tượng ngón tay cái lên và xuống. Hassid khuyên không bấm vì thao tác này gửi toàn bộ cuộc trò chuyện về Anthropic, và theo ông, ít người muốn nội dung của mình được dùng để huấn luyện mô hình.
Tác giả áp dụng cùng nguyên tắc với dữ liệu tài chính. Thay vì kết nối tài khoản ngân hàng với Claude, ông xuất lịch sử giao dịch 12 tháng ra tệp CSV và đưa tệp cho Claude phân tích. Cách này giúp AI không có quyền thao tác trên tài khoản nhưng vẫn làm tốt vai trò phân tích chi tiêu.
12. Định nghĩa thế nào là xong
Claude dừng lại khi cho rằng việc đã xong, nên Hassid đề nghị nói rõ tiêu chí hoàn thành ngay trong câu lệnh. Ví dụ, “xong” là một tài liệu một trang sếp có thể chuyển tiếp mà không cần sửa, một bảng tính mỗi khách hàng một dòng có tổng ở cuối và không ô trống, ba bản nháp email dưới 100 từ trong Gmail, hoặc một đường link mở được trên điện thoại.
Tác giả cũng khuyên giới hạn lý do để Claude dừng giữa chừng, chẳng hạn chỉ hỏi lại khi một con số không khớp với tệp gốc.
13. Không gợi ý sẵn đáp án
Một câu lệnh như “Giá của chúng ta nên là 49 USD, đúng không?” khiến Claude có xu hướng đồng ý với người hỏi, theo Hassid. Chữ “đúng không” vô tình định hướng câu trả lời. Ông đề nghị đặt câu hỏi trung tính, hoặc yêu cầu Claude phản biện, hoặc đưa ra lập luận cho cả hai phía.
14. Yêu cầu xuất tệp
Theo tác giả, Claude có thể tạo PDF, tài liệu Word, bảng CSV, Excel và nhiều định dạng khác, thậm chí cả video đồ họa chuyển động qua lệnh /motion. Hassid cho biết đang thử dựng cả một trò chơi điện tử bằng Claude Code, công cụ lập trình của Anthropic, và khuyến khích người dùng thử yêu cầu nhiều loại tệp.
15. Một câu lệnh ngắn thay cho siêu câu lệnh
Hassid giới thiệu một câu lệnh ngắn mà ông coi là đủ cho phần lớn nhu cầu, thay cho những “mega prompt” dài hàng trang thường được rao bán. Tác giả thừa nhận có lúc vẫn cần câu lệnh dài, nhưng người dùng có thể yêu cầu Claude tự viết câu lệnh dài đó từ một yêu cầu đơn giản.
16. Nói trước, cho xem sau
Theo Hassid, người dùng thường cung cấp quá ít bối cảnh vì ngại gõ. Ông đề nghị nói liên tục khoảng 5 phút về mục tiêu, những gì đã thử và điều mình thích hay ghét, rồi để phần mềm chuyển giọng nói thành văn bản. Tác giả dùng ứng dụng Wispr Flow cho việc này. Với yêu cầu về thiết kế, ông khuyên gửi ảnh chụp màn hình mẫu mong muốn thay vì mô tả bằng lời.
17. Chuyển sang cuộc trò chuyện mới khi Claude chậm hiểu
Mẹo cuối liên quan tới token, đơn vị đo lượng chữ người dùng gửi và Claude đọc, cũng là thước đo hạn mức sử dụng. Theo bảng giá Claude AI, gói trả phí càng cao thì hạn mức càng lớn. Khi trò chuyện liên tục trong cùng một phiên, khoảng một giờ, Claude dùng bộ nhớ đệm (cache) để tiết kiệm token.
Tuy nhiên, cuộc trò chuyện kéo dài từ hôm trước sang hôm sau vừa tốn token vừa làm chất lượng câu trả lời giảm. Hassid khuyên yêu cầu Claude tóm tắt những gì đã làm trước khi rời đi, rồi dán bản tóm tắt sang một cuộc trò chuyện mới để tiếp tục. Người dùng thường xuyên chạm giới hạn có thể cân nhắc đăng ký Claude Max, gói dành cho nhu cầu dùng nhiều của Anthropic.
Giới hạn của bộ mẹo
Phần lớn các mẹo trong Claude 101 là kinh nghiệm cá nhân của tác giả, chỉ mẹo bộ nhớ có số liệu từ nghiên cứu chính thức. Một số khuyến nghị như xóa ô hướng dẫn cá nhân hay tắt chế độ tự hạ mô hình phụ thuộc vào cách từng người dùng và giao diện từng thời điểm. Tên và vị trí các tùy chọn có thể thay đổi khi Anthropic cập nhật ứng dụng.
Tên và vị trí tùy chọn có thể thay đổi; nên kiểm tra tài liệu hiện hành trước khi áp dụng.
Bài gốc còn 10 mẹo khác dành cho người đăng ký trả phí, trong đó có mức “effort” (độ suy luận) tác giả dùng cho mọi tác vụ. Nghiên cứu về bộ nhớ của Anthropic được đăng tại trang nghiên cứu của hãng, bản hướng dẫn Claude 101 có tại ruben.substack.com.
Câu hỏi thường gặp
Claude 101 là gì?
Claude 101 là bài hướng dẫn Ruben Hassid đăng trên Substack đầu tháng 11/2026, tổng hợp 17 mẹo giúp người dùng phổ thông khai thác Claude hiệu quả hơn, từ thiết lập bộ nhớ, tổ chức Project đến cách đặt câu lệnh.
Bật bộ nhớ có làm lộ dữ liệu giữa các khách hàng không?
Theo hướng dẫn trong bài, người dùng nên tạo mỗi khách hàng một Project và tắt “Use account memory” trong Project đó để thông tin không lẫn giữa các dự án. Doanh nghiệp nên đọc thêm chính sách dữ liệu của Anthropic trước khi đưa tài liệu nhạy cảm vào Claude.
Vì sao nên mở cuộc trò chuyện mới thay vì tiếp tục chuỗi cũ?
Claude đọc lại toàn bộ lịch sử trước mỗi câu trả lời, nên chuỗi càng dài càng tốn token và dễ bị ảnh hưởng bởi các câu trả lời sai trước đó. Tóm tắt rồi chuyển sang cuộc trò chuyện mới giúp ngữ cảnh gọn hơn.
Hoá HVN
